Yeni NHR vergi rejimi: IFICI

Yeni NHR vergi rejimi: Bilimsel Araştırma ve İnovasyon için Vergi Teşviki (IFICI) Programı

Yeni NHR vergi rejimi (IFICI), hem ikamet hem de çalışma amacıyla Portekiz’e taşınan yüksek nitelikli profesyoneller için tasarlanmış bir vergi rejimidir.

Bu yeni rejim, bağımlı veya bağımsız çalışmaya ilişkin gelirleriniz üzerinden art arda 10 yıllık (yenilenemez) bir süre boyunca %20 oranında özel bir kişisel gelir vergisine (IRS, Portekiz gelir vergisi) (artı Segurança Social, yani sosyal güvenlik primleri) tabi olmanıza imkân tanır.

Vergi avantajları:

Ücret gelirlerinde kişisel gelir vergisi oranının, olağan %14–%53 artan oranlı tarife yerine %20’ye indirilmesi.

Yabancı kaynaklı gelirlerin büyük bölümünde gelir vergisi muafiyeti – (kara listedeki ülke ve bölgelerden elde edilenler hariç) tüm yabancı kaynaklı gelirlerde muafiyet; bunlar arasında şunlar yer alır:

• Ücret gelirleri
• bağımsız çalışma gelirleri
• sermaye yatırım gelirleri (faiz/temettü)
• gayrimaddi hak bedelleri (royalty)
• sermaye kazançları (önceden çoğu durumda muaf değildi)
• gayrimenkul gelirleri/kazançları.

Bu muafiyetin dışında kalanların başında yabancı emekli maaşları gelmektedir; bu gelirler artık Portekiz’de olağan artan oranlı tarifeye (%14,5 ile %53 arası) göre tam olarak vergilendirilecektir.

Rejimlerin karşılaştırılması:

Şartlar ve Gelir türleri	NHR rejimi	Yeni NHR vergi rejimi: IFICI
Rejimden yararlanma şartları	· Önceki 5 yıl içinde Portekiz’de vergi mukimi olunmaması	· Önceki 5 yıl içinde Portekiz’de vergi mukimi olunmaması; · NHR rejiminden yararlanılmamış olması veya “eski mukim” kurallarına göre vergilendirilmenin tercih edilmemesi · Portekiz’de (gerekli şartlar çerçevesinde, her yıl değerlendirilen) mesleki faaliyet yürütülmesi
Ücret geliri / Serbest meslek geliri (Portekiz kaynaklı)	%20 Uygun faaliyetlerde	%20 Uygun faaliyetler + uygun kuruluşlar (aşağıya bakınız)
Ücret geliri / Serbest meslek geliri (yabancı kaynaklı)	Muafiyet: ücret gelirinde fiilî vergilendirmeye; serbest meslek gelirinde ise uygun faaliyet niteliğine ve yurt dışında vergilendirilebilir olmasına bağlı	Muafiyet
Temettü / Faiz / Gayrimaddi hak bedelleri	Muafiyet (ÇVÖA veya OECD Model Vergi Anlaşması uyarınca yurt dışında vergilendirilebilir olması hâlinde)	Muafiyet
Sermaye kazançları (taşınır ve taşınmaz varlıklar)	Muafiyet (ÇVÖA veya OECD Model Vergi Anlaşması uyarınca yurt dışında vergilendirilebilir olması hâlinde); taşınır varlıkların satışından elde edilen kazançlar genellikle muaf değildir	Muafiyet
Kira geliri	Muafiyet (ÇVÖA veya OECD Model Vergi Anlaşması uyarınca yurt dışında vergilendirilebilir olması hâlinde)	Muafiyet
Emekli maaşı geliri	%10 sabit oran	Genel vergi oranları

Kara listedeki ülke ve bölgelerde elde edilen gelirlerin yeni NHR vergi rejimi olan IFICI muafiyetleri kapsamına girmeyeceğini ve ağırlaştırılmış vergi oranlarına tabi olabileceğini önemle belirtiriz.

IFICI programı için uygunluk şartları şunlardır:

1. IRS Kanunu’nun (Código do IRS) 16. maddesinin 1. ve 2. fıkraları uyarınca 2024’ten itibaren Portekiz’de vergi mukimi olan ve önceki beş yılın hiçbirinde Portekiz topraklarında mukim olmamış mükellefler.
2. Geçmişte Alışılmış Olmayan Mukim (NHR) rejiminden yararlanmamış ve “eski mukimler” rejimi kapsamında vergilendirilmeyi tercih etmeyen mükellefler.
3. Faaliyetin uygunluğu:

A. Yükseköğretimde öğretim ve bilimsel araştırma:

ulusal bilimsel ve teknolojik sisteme dâhil, bilginin üretimine, yayılmasına ve aktarılmasına adanmış kuruluş, yapı ve ağlardaki bilimsel istihdam da bu kapsamdadır. Bu, esas olarak Ar-Ge faaliyetleri için doktora sahiplerinin ya da bilimsel araştırma kariyerine, üniversite öğretim kariyerine veya yükseköğretim politeknik öğretim kariyerine dâhil kişilerin istihdamını içerir. Ulusal bilimsel ve teknolojik sisteme dâhil olma şartı nedeniyle yalnızca Portekiz kuruluşları bu kapsamda değerlendirilmelidir.

B. Teknoloji ve inovasyon merkezi olarak tanınan kuruluşların çalışanları veya yönetim organı üyeleri:

Bunlar, bilginin üretimine, yayılmasına ve aktarılmasına adanmış kuruluşlardır. Tanımı gereği teknoloji ve inovasyon merkezlerinin fiilî yönetim merkezinin ve tesislerinin Portekiz topraklarında bulunması ve faaliyetlerini Portekiz’de yürütmesi gerekir.

C. Maliye ve ekonomiden sorumlu hükümet üyelerinin kararnamesiyle tanımlanan yüksek nitelikli meslekler; şu kuruluşlarda icra edilmesi kaydıyla:

1. Yatırım desteği vergi rejimimizden (RFAI) yararlanan (veya son 5 yıl içinde yararlanmış olan) şirketler.
2. Cirosunun en az %50’sini ihraç eden (veya son 2 yıl içinde ihraç etmiş olan) uygun sanayi ve hizmet şirketleri. Bunlar, RFAI kapsamında (ağırlıklı olarak teknolojiye) vergisel açıdan önemli yatırımlar yapmış ya da uygun sanayi ve hizmet sektörlerinde kayda değer ihracat gerçekleştiren şirketlerdir. Yeni bir yüksek nitelikli profesyoneller listesi henüz yayımlanmamış olsa da önceki yabancılara yönelik rejimde (Alışılmış Olmayan Mukim) kullanılan liste uygulanacaktır. Uygun sanayi ve hizmet şirketleri de söz konusu listede yer alan şirketler olarak anlaşılmalıdır. Yine bunlar, fiilî yönetim merkezi ve tesisleri Portekiz topraklarında bulunan ve faaliyetlerini Portekiz’de yürüten şirketlerdir.

D. AICEP, E.P.E. veya IAPMEI, I.P. tarafından, özellikle üretken yatırım çekilmesi ve bölgesel dengesizliklerin azaltılması bakımından ulusal ekonomi için önemli olarak tanınan ekonomik faaliyetlerde bulunan kuruluşlardaki nitelikli işler ve yönetim organı üyelikleri.

AICEP ve IAPMEI’nin (inovasyon ve ekonomik faaliyete ilişkin çeşitli sertifikasyonlardan sorumlu kamu kuruluşları) hangi ekonomik faaliyetleri önemli kabul edeceğine ilişkin açıklama hâlâ beklenmektedir. Bununla birlikte, bunların fiilî yönetim merkezi ve tesisleri Portekiz topraklarında bulunan ve faaliyetlerini Portekiz’de yürüten şirketler olması beklenmektedir.

E. Harcamaları Araştırma ve Geliştirme Vergi Teşvik Sistemi (SIFIDE) kapsamında teşvike uygun olan araştırma ve geliştirme personeli.

Bunlar, Portekiz’de Ar-Ge’ye önemli yatırımlar yapan şirketlerdir.

F. Startup (girişim) olarak sertifikalandırılmış kuruluşlardaki işler ve yönetim organı üyelikleri. Startup, aşağıdaki şartları birlikte taşıyan tüzel kişi olarak kabul edilir:

1. 10 yıldan az süredir faaliyette olması.
2. < 250 çalışana sahip olması.
3. ≤ 50 milyon € gelire sahip olması.
4. Büyük bir şirketin dönüşümü veya bölünmesi sonucu ortaya çıkmamış olması ve büyük bir şirketin doğrudan veya dolaylı çoğunluk ortaklığına sahip olmaması.
5. Portekiz’de kurulmuş olması (veya Portekiz’de en az 25 çalışanı bulunması).
6. Yüksek büyüme potansiyeli göstermesi veya girişim sermayesi fonları almış olması.
7. Aşağıdaki şartlardan birini karşılaması:

• 5 Temmuz tarihli ve 195/2018 sayılı Portaria’da tanımlandığı şekilde yenilikçi iş modellerine, ürünlere veya hizmetlere sahip, yüksek büyüme potansiyeli olan yenilikçi bir şirket olması ya da araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesinde veya teknoloji sektörü şirketlerine yönelik sertifikasyon sürecinde Ulusal İnovasyon Ajansı (ANI – Agência Nacional de Inovação, S.A.) tarafından yeterliliğinin tanınmış olması.
• Sermaye Piyasası Kurulu (CMVM) veya CMVM tarafından tanınan benzer bir uluslararası otoritenin denetimine tabi, girişim sermayesi yatırımı yapmaya usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş bir tüzel kişi tarafından en az bir girişim sermayesi finansman turunu başarıyla tamamlamış olması. Bu, şirketin kurucu ortağı olmayan yatırımcıların, Rekabetçilik ve İnovasyon Ajansı, IP (IAPMEI, IP) tarafından sertifikalandırılmış melek yatırımcılar dâhil, özkaynak veya yarı özkaynak araçları koyması yoluyla da gerçekleşebilir. Bu hükmün, gayrimenkul tanıtımı, aracılığı, yatırımı veya geliştirmesiyle uğraşan şirketleri kapsam dışında bıraktığını belirtmek gerekir.
• Banco Português de Fomento, S.A.’dan veya onun yönettiği fonlardan ya da bağlı ortaklıklarından veya özkaynak ya da yarı özkaynak araçlarından birinden yatırım almış olması.

G. Azor Adaları ve Madeira Özerk Bölgelerinde vergi mukimi olan kişilerin, bölgesel yasama kararnamesiyle tanımlanan işleri veya diğer faaliyetleri. Bu rejime ilişkin ayrıntılar henüz mevcut değildir.

1. Ayrıca her yıl, 6 ayı aşan kesintiler olmaksızın uygun bilimsel araştırma ve inovasyon faaliyetlerinden birini yürütmeniz gerekir.

Artan karmaşıklık göz önüne alındığında, yeni IFICI vergi rejimine ilişkin vergisel analiz kritik önem kazanmaktadır.

Raquel de Matos Esteves / Inês Marques Dias